Voorwoord van de voorzitter
Met trots presenteren wij het jaarverslag van Stichting UvO. In dit verslag blikken we terug op de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar en laten we zien hoe wij het hergebruik van auteursrechtelijk beschermd materiaal ter toelichting bij het onderwijs blijven faciliteren en borgen.
Onze opdracht blijft helder: onderwijs ondersteunen met legaal hergebruik, met zo min mogelijk administratieve lasten, en met een redelijke en transparante vergoeding voor rechthebbenden. Daarmee beschermen we de primaire exploitatie van uitgevers én dragen we bij aan een professionele informatievoorziening voor docenten en studenten.
De financiële basis onder onze opdracht is gelukkig heel solide. De rechtenopbrengsten piekten in 2025 naar € 11,7 miljoen, en er werd € 11,4 miljoen verdeeld onder de rechthebbenden. Deze ontwikkeling geeft ons de ruimte om te investeren in verdere professionalisering en digitalisering van onze dienstverlening.
2025 was bij uitstek een onderhandelingsjaar. De afkoopregelingen van universiteiten en hogescholen liepen af en intensief overleg is gevoerd over nieuwe afspraken voor de komende jaren. Deze gesprekken verlopen constructief, maar de opgave is complex. Het hergebruik blijft substantieel, terwijl instellingen met bezuinigingen te maken hebben. Onze inzet is het sluiten van nieuwe meerjarige overeenkomsten in 2026 met Universiteiten Nederland (UNL) en de Vereniging Hogescholen (VH) met heldere regels over het toegestane hergebruik, met haalbare afspraken over rapportages en met een redelijke vergoeding die de ontwikkeling van het feitelijke hergebruik reflecteert. Een belangrijke stap hierin is de steeds bredere invoering van de CopyrightCheck door instellingen in het hoger onderwijs. Deze door SURF ontwikkelde tool maakt monitoring van digitaal hergebruik mogelijk, met als uiteindelijk doel automatische classificatie en rapportage van alle leermaterialen op de elektronische leeromgeving. Zover is het nog niet maar de tool biedt nu al waardevolle informatie, met name over zogenoemde lange overnames. Het hoger onderwijs, SURF en Stichting UvO hebben daarbij een gedeelde ambitie: volledig, betrouwbaar en efficiënt inzicht in alle hergebruik én het voorkomen van niet geoorloofde overnames.
Ook voor de verdeling van de afkoopgelden onder de rechthebbenden zijn wij afhankelijk van de aanlevering van voldoende en betrouwbare data. Die hebben we nodig om onze gegevens voor de uitkering van afkoopgelden regelmatig te actualiseren. Ook op dit vlak worden sluitende afspraken gemaakt in de nieuwe overeenkomsten. Tot slot een bijzonder woord van waardering en dank voor onze medewerkers bij Cedar, die steeds weer zorgen voor een betrouwbare uitvoering, heldere communicatie en verdere digitalisering van onze dienstverlening.
Sam Bruinsma
Voorzitter Toezichthoudend Bestuur Stichting UvO