3 Over ​Stichting VEVAM

VEVAM werd als Vereniging VEVAM opgericht op 31 maart 1983, op initiatief van het Genootschap van Nederlandse Speelfilmmakers en is gevestigd te Amsterdam. Per 13 september 2016 is VEVAM omgezet naar een stichting met de naam Stichting VEVAM. VEVAM beheert als Collectief Beheer Organisatie (CBO) auteursrechten en vergoedingsaanspraken van regisseurs van film- en televisiewerken. Eind 2025 kende VEVAM 3073 aangeslotenen. Naar schatting betreft dit circa 90% van het aantal professioneel werkzame regisseurs in Nederland. 

De regisseurs, die zijn aangesloten bij VEVAM, dragen bepaalde auteursrechten op hun filmwerken ter exploitatie over aan VEVAM en verlenen VEVAM exclusief mandaat om vergoedingsaanspraken namens hen uit te oefenen. Tevens zijn er wettelijke vergoedingen, waarvan de verdeling door derden aan VEVAM is toevertrouwd, te weten Thuiskopie- en Leenrechtvergoedingen. 

VEVAM maakt zich sterk voor een goede positie van alle film- en televisieregisseurs. Met gebruikers onderhandelt VEVAM over voorwaarden en vergoedingen voor diverse exploitatievormen en waar nodig onderneemt VEVAM collectief actie als auteursbelangen worden geschaad.

VEVAM houdt zich voornamelijk bezig met exploitatievormen waarbij in de praktijk de maker individueel niet of nauwelijks vergoedingen kan bedingen of waarvan het van overheidswege wenselijk wordt geacht dat de exploitatie collectief wordt geregeld. Daarbij behartigt VEVAM niet alleen de belangen van Nederlandse regisseurs, maar ook die van buitenlandse regisseurs, die bij zusterorganisaties in het buitenland zijn aangesloten. Op hun beurt vertegenwoordigen die organisaties ook de belangen van de Nederlandse organisaties in hun land. 

De belangenbehartiging door VEVAM geschiedt op basis van met regisseurs gesloten aansluitings-overeenkomsten en bijbehorende reglementen. Buitenlandse regisseurs worden door VEVAM in Nederland vertegenwoordigd op basis van overeenkomsten gesloten met zusterorganisaties. Bij het beheer van bepaalde vergoedingsaanspraken voortkomend uit wettelijke regelingen treedt VEVAM niet alleen op voor haar aangeslotenen maar ook voor niet-aangeslotenen.

Nadere informatie en details over het door VEVAM gevoerde beheer en de vertegenwoordigde rechten, inclusief een overzicht van de buitenlandse zusterorganisaties, waarmee VEVAM een contract heeft gesloten, worden gepubliceerd op de website van VEVAM.

Jaarlijks belegt VEVAM een vergadering van aangeslotenen, waar het bestuur wordt benoemd en verantwoording aflegt over het gevoerde en te voeren beleid van VEVAM en VEVAM Fonds alsmede van de behaalde resultaten.

Het bestuur van VEVAM bestaat thans uit zeven personen. De bestuursleden van VEVAM worden benoemd door de Vergadering van Aangeslotenen, gedeeltelijk op voordracht van het bestuur of de Dutch Directors Guild. De voorzitter wordt door het bestuur in functie voorgedragen en benoemd. Er kunnen ook onafhankelijke bestuursleden (niet-aangeslotenen) worden voorgedragen voor benoeming. Een meerderheid van het bestuur dient te bestaan uit bij de stichting aangesloten regisseurs. In 2024 is een onafhankelijke penningmeester toegetreden tot het bestuur.

De bestuursleden van VEVAM worden benoemd voor een periode van 4 jaar en zijn terstond voor een aansluitende periode herbenoembaar. Ze treden af volgens een door het bestuur op te maken rooster en wel zo dat ieder jaar niet meer dan de helft van het aantal bestuursleden aftreedt. 

VEVAM hanteert de Governance Code CBO’s 2021 als uitgangspunt voor goed bestuur. Het VEVAM-bestuur is ingericht als ‘toezichtsorgaan’ met behoud van de bestuurlijke status conform boek 2 BW. Dat betekent dat naast besluitvorming over zaken ontleend aan artikel 2d onder 4, 5 en 6 WTCBO, de nadruk van de bestuurswerkzaamheden ligt op het op gepaste afstand toezicht houden op de activiteiten en taakuitvoering van de directeur, die belast is met de dagelijkse leiding en uitvoering van die algemene beleidsbesluiten van het bestuur. Daartoe functioneert de voorzitter namens het bestuur regelmatig als klankbord voor de directeur. Teneinde zicht te houden op de dagelijkse gang van zaken onderhoudt het bestuur ook contacten met Cedar, de dienstverlener van VEVAM. De voorzitter onderhoudt namens het bestuur, als interne toezichthouder, contacten met de externe toezichthouder, het College van Toezicht.

De bevoegdheden en verantwoordelijkheden van het bestuur en de directie zijn verankerd in de statuten en reglementen. Daarbij is van belang dat de leden van deze organen integer handelen en actief (iedere schijn van) belangenverstrengeling tegengaan. In het verslagjaar hebben zich geen kwesties van mogelijk tegenstrijdige belangen voorgedaan.

Het bestuur vergadert ten minste zes keer per jaar in aanwezigheid van de directeur. Er heeft een zelfevaluatie door het bestuur alsmede een evaluatie met de directie plaatsgevonden. 

De directeur van VEVAM, Sylvia Brandsteder, is belast met de dagelijkse leiding en voerde in 2025 het algemene beleid van het VEVAM-bestuur uit. Per februari 2026 heeft er een directiewissel plaatsgevonden, Caspar de Kiefte is door het bestuur benoemd als nieuwe directeur. De directeur van VEVAM is geen rechthebbende.

Stichting VEVAM is toegetreden tot en heeft op basis van een dienstverleningsovereenkomst de uitvoering van haar activiteiten ondergebracht bij het Centrum voor Dienstverlening Auteurs- en aanverwante Rechten (Cedar B.V.). Cedar voert de dienstverlening uit voor zeven auteursrechtenorganisaties: Stichting Leenrecht, Stichting Lira, Stichting Pro, Stichting Reprorecht, Stichting de Thuiskopie, Stichting UvO en Stichting VEVAM. 

VOICE:  VEVAM is aangesloten bij VOICE, de branchevereniging van Nederlandse collectieve beheersorganisaties (CBO’s) voor auteurs- of naburige rechten. Deze vereniging streeft ernaar het begrip voor de collectieve uitoefening van het auteursrecht en de naburige rechten te vergroten, en de informatie over de werkwijze van CBO’s te verbeteren. VEVAM volgt de door VOICE vastgestelde Governance Code CBO’s.

Dutch Directors Guild:  VEVAM werkt nauw samen met de beroepsvereniging voor regisseurs in Nederland, de Dutch Directors Guild (DDG).  

Filmmakers:  Bij het treffen van collectieve regelingen voor vergoedingen voor regisseurs werkt VEVAM zo veel als mogelijk samen met CBO's van andere filmmakers, zoals Stichting Lira voor de scenarioschrijvers en Stichting Norma voor de acteurs/uitvoerende kunstenaars en Stichting Fair voor overige filmmakers.

Buitenland:  Internationaal is VEVAM aangesloten bij CISAC. CISAC is de internationale overkoepelende organisatie van auteursrechtenorganisaties. VEVAM is tevens lid van SAA, de Society of Audiovisual Authors. Dit is de Europese organisatie van auteursrechtenbureaus voor audiovisuele auteurs. Haar doelstelling is voornamelijk gelegen in het behartigen van de belangen van audiovisuele makers en hun rechtenorganisaties op Europees niveau. VEVAM heeft doorlopend contacten met buitenlandse zusterorganisaties in verband met de vertegenwoordiging van buitenlandse regisseurs in Nederland en Nederlandse regisseurs in het buitenland. 

Het bestuur van Stichting VEVAM is zich bewust van de risico’s die het gevolg zijn van haar activiteiten als collectieve beheersorganisatie. Stichting VEVAM maakt voor haar operationele activiteiten gebruik van de diensten van Cedar B.V. Bestuur en directie van VEVAM zijn verantwoordelijk voor het in overleg met Cedar onderkennen, analyseren en beheersen van de risico’s. De risico’s worden onderverdeeld naar strategische, governance, financiële en operationele risico’s. De risicobereidheid van de stichting om haar doelstellingen te bereiken kan getypeerd worden als risicomijdend. Voor gesignaleerde risico’s worden maatregelen ter reducering getroffen. 

Strategische risico’s: Stichting VEVAM is sterk afhankelijk van wet- en regelgeving op auteursrechtelijk gebied, alsmede van (technologische) ontwikkelingen in het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken. De representativiteit van de vertegenwoordigde rechthebbenden van VEVAM is van belang om haar positie als collectieve beheersorganisatie te onderbouwen en te behouden. 

Governance risico’s: Stichting VEVAM moet als auteursrechtenorganisatie voldoen aan de eisen van de ‘Wet toezicht en geschillenbeslechting collectieve beheersorganisaties auteurs- en naburige rechten’ en valt op basis van deze wet onder het toezicht van het College van Toezicht (CvTA). Ook is de WNT van toepassing op de bezoldiging van topfunctionarissen. VEVAM heeft een formele scheiding tussen het (toezichthoudend) bestuur en de directie, alsmede functiescheidingen tussen de directie en de feitelijke uitvoering van de operationele processen door medewerkers van Cedar. 

Financiële risico’s: Stichting VEVAM int, verdeelt en beheert omvangrijke geldstromen. In de operationele en financiële processen zijn diverse maatregelen van interne controle getroffen, waaronder controle-technische functiescheidingen en gelimiteerde tekenbevoegdheden. De gelden worden grotendeels ontvangen van andere collectieve beheersorganisaties en worden geïnd in euro’s en op kasbasis verantwoord. De gelden staan uit bij meerdere grote banken in Nederland en zijn direct opeisbaar. Het bestuur van Stichting VEVAM heeft een Statuut middelenbeheer vastgesteld waarin het beleid met betrekking tot het beheer en beleggen van de beschikbare gelden is vastgelegd. Met betrekking tot het beheerde vermogen is gekozen voor een risicomijdend middelenbeheer. Voor het middelenbeheer zal Cedar bij de uitvoering van taken de uitgangspunten zoals neergelegd in het Statuut middelenbeheer volgen en respecteren. De verantwoordelijkheid voor het middelenbeheer en het beleggingsresultaat ligt bij het bestuur van VEVAM. De uitvoering van het vastgestelde beleid ligt bij de directie van VEVAM en de controller van Cedar.

Operationele risico’s: Stichting VEVAM keert vergoedingen uit aan een zeer groot aantal rechthebbenden en voor een divers gebruik van audiovisuele werken. De operationele processen zijn ingericht op basis van de door het bestuur vastgestelde en door het CvTA goedgekeurde repartitiereglementen. De stichting maakt gebruik van de dienstverlening van Cedar, waarbij gebruik gemaakt wordt van complexe geautomatiseerde systemen. De beschikbaarheid en betrouwbaarheid van deze systemen is van groot belang.

Uitkering van vergoedingen vindt plaats op basis van repartitiereglementen, die door het bestuur van VEVAM worden vastgesteld en welke minimaal om de drie jaar worden getoetst. Alle rechtencategorieën worden jaarlijks initieel gereparteerd, waarna gedurende een periode van drie jaar periodiek narepartities plaatsvinden. In 2025 zijn er geen repartitiereglementen getoetst. Toetsing van het repartitiereglement VOD is uitgesteld vanwege het ontbreken van een bestendige collectieve incasso.